X
تبلیغات
::...زيبا ترين عكس ها و مطالب...:: - گردشگری 2 استان کرمانشاه+عکس+راهنمای سفر
..اگر نمیتوانی اندیشه خود را بالا ببری همانند سیب باش تا با افتادنت اندیشه دیگران را بالا ببری..

دوران اشکانی و آثار مربوط به آن ها

قبیله ی پرنی ، پارن ، اپرنی ، یکی از سه قبیله ی اتحادیه ی کوچک داهه بود که در خاور دریای مازندران زندگی بیابان گردی داشتند و اساس دولت پارت را بنیاد نهادند. داهه ها در زمان اسکندر مقدونی ، در دشت های میان جیحون و سیحون زندگی چادرنشینی داشتند ، ولی قبیله ی پرنی از اواخر سده ی 4 پیش از میلاد از سایر قبیله ها جدا شده و به سوی باختر و سرزمین خزر مهاجرت کردند. بعدها آنان به رهبری ارشک یکم بر حکام محلی سلوکیان در پارت شوریدند. در سال 250 پیش از میلاد پرنیان به نسا در دره ی اترک وارد شدند. قبیله ی پرنی در این محل آرشاک (اشک) را به پادشاهی خویش برگزیدند. از آن پس جانشینان ارشک یا آرشاک ، این واقعه را مبدا تاریخ ارشکیان (اشکانیان) اعلام کردند.

پایداری سلوکیان به دست مهرداد یکم درهم شکست و ایالت های گرگان ، باختر ، مرو ، خوارزم ، هرات زرنگ (سیستان) ، رخج (قندهار) ، ری ، ماد بزرگ ، ماد کوچک ، کارینا (کرند کنونی) ، کامبادنه (کرمانشاه امروزی) و تمامی سرزمین های میاندورود (بین النهرین) را تحت سلطه ی خود درآورد.

 

 

نیایشگاه آناهیتا

نیایشگاه آناهیتا - شهرستان کنگاور

 

در ایران باستان آناهیتا به عنوان ایزد بانوی آب های روان و الهه ی زیبایی ها و فراوانی پرستش می شده است.

بنای سنگی معبد آناهیتا را برخی از باستان شناسان به دوره ی اشکانی و برخی به دوره ی ساسانی نسبت می دهند. سنگ های جمع آوری شده و سر ستون های فرو افتاده در گوشه و کنار این معبد حکایت از ویران شدن این بنای باشکوه و بزرگ در گذشته ی دور بوسیله ی زمین لرزه ی بسیار قدرتمندی دارد.

در 37 میلادی یکی از جغرافی دانان یونانی به نام ایزودر که اهل خاراکس بوده ، برای نخستین بار از این بنا نام می برد و نگاه به توصیفاتی که در سده ی ششم هجری محمد طوسی از آن به عمل آورد ، طبعا تخریب آن پس از این تاریخ بوده است. این بنا 6/4 هکتار وسعت دارد و بر روی سکوی بلند و شیب داری ساخته شده ، در صورتی که زائده ی مربع شکلی را که در ضلع شمال خاوری آن ایجاد شده در نظر نگیریم مستطیل شکل است. طول آن 224 متر و عرض آن 209 متر است. قطر دیواری که این بنا را احاطه کرده 18 متر است. نمای بیرونی آن با سنگ های تراشیده شده تزیین گردیده است که به صورت رگ چین کنار هم قرار داده شده و سپس ردیف بالایی را بر روی آن چیده اند.

ورودی بنا ، پلکان دو طرفه ای است که پله های تخت جمشید را تداعی می کند. این عنصر شناخته شده در معماری ایرانی دلالت بر بومی بودن معماری معبد دارد.

سابقه ی وجود معابد آناهیتا در ایران ، به موجب متون میخی ، از زمان اردشیر دوم ، شاه هخامنشی است و پیش از اردشیر ، نامی از آناهیتا به وسیله ی شاهان هخامنشی برده نشده است. بنیان معبد ناهید استخر و معبد ناهید همدان را به اردشیر دوم نسبت داده اند.

اهمیت ناهید در زمان اشکانیان به اوج خود می رسد ، به طوری که ار دوران پادشاهی پارتیان ، آثار جایگاه هایی ویژه ی پرستش ناهید و مهر (آناهیتا و میترا) است. در گوشه و کنار ایران از جمله بیرون از مرزهای کنونی کشور که در آن هنگام مرزهای سیاسی دورتر از حالا بوده یافت شده است.

معبد آناهیتا در کنگاور در دوره ی پارت ها ویژه ی پرستشگاه الهه ی ناهید بوده است.

از دوره ی اشکانی آثار زیادی ، چه از نظر سفال و چه آثار و علایم دیگر مانند دفن اموات پارتی که در پای دیوار خاوری معبد ناهید مردگان دفن شده اند. طرز تدفین در این بخش متفاوت است. احتمال دارد به جهت همجواری با پرستشگاه ، اموات را در پای دیوار خاوری به خاک سپرده اند ، و این گرایشی است که امروزه نیز از جانب مسلمانان نسبت به دفن امواتشان در جوار و یا صحن مقابر متبرک وجود دارد که شاید بی ارتباط با این سنت های دیرینه نباشد.

اما در دوره ی ساسانی آثار این دوره نوشته های منفرد و پراکنده ای در پشت و روی بعضی از سنگ های حجاری پوشش دیوار خاوری معبد ناهید است. نوشته ها به صورت منقور و حک شده مربوط به اواسط دوره ی ساسانی است و چون در پشت و روی سنگ ها حجاری تنها دیده می شود ، حاکی است که معبد ناهید در زمان ساسانیان تعمیر شده که مورد استفاده بوده است. تاکنون تعداد زیادی از این سنگ های حجاری ، طبقه بندی شده است و نام های منقور عبارتند از: پیروس ، پیروز ، شهریور ، خرت (خرد) و غیره.

 

نقش بلاش (ولخش)

نقش بلاش - بیستون

منبع نگاره: تارنمای سازمان میراث فرهنگی استان کرمانشاه

 

پس از خروج از جاده ی اصلی و وارد شدن به محدوده ی تاریخی بیستون در سمت چپ بنای امامزاده ابراهیم قرار دارد کمی جلوتر و در طرف راست در دامنه کوه تخته سنگی است که بر سه طرف آن پیکره ی سه مرد با پوشش و آرایش گیسوان دوره ی اشکانی حجاری شده است. یکی از سه سه پیکره قامتی بلندتر ، حدود 80/1 متر دارد و در برابرش آتشدانی است که وی از کاسه ای که در دست چپ دارد دانه هایی اسپند مانند بیرون نموده و درون آتشدان می ریزد.

بر روی آتشدان این کتیبه به خط پهلوی اشکانی نوشته شده است:

این پیکره ولخش شاهنشاه پسر ولخش شاهنشاه نوه ی پ....؛

متاسفانه نام آخر که متعلق به پدر بزرگ شاه بوده محو شده و قابل خواندن نیست و چون تعداد زیادی از شاهان اشکانی این نام را داشته اند نمی توان وی را شناسایی دقیق نمود.

کرمانشاه

چرم نبشته های اورامی

چرم نبشته هایی به زبان پارتی که از گویش های شمال باختری ایران بوده در پاوه کشف شده است. این چرم نبشته ها درباره ی مردم روستایی و اعضای آن در زمان پادشاهی اشکانیان ، اطلاعاتی به دست می دهند.

مدارک مزبور عبارت از قراردادهایی است که بر پوست آهو نوشته شده و درباره ی فروش تاکستانی توسط مردم روستایی ، تاکستانی که قطعه زمین شخصی آنان در روستای کوپانیس اورامان بوده است. در چرم نبشته های اورامان موضوع معامله ی قطعه زمین واحدی می باشد و فاصله ی زمانی میان سند اول و سوم حدود 100 سال است. مضمون این اسناد به مورخان اجازه می دهد که تولیدات تاریخی مهمی به عمل آورند. 

 

 

نقش مهرداد دوم

 نقش مهرداد دوم - بیستون  

در پایین نقش داریوش دو نقش از دوره ی اشکانی دیده می شود که نقش سمت چپ میان سال های (110 تا 123 پیش از میلاد) و در زمان مهرداد دوم شاه معروف این سلسله حجاری شده است. متاسفانه بخش میانی این نقش به واسطه ی کتیبه ای که در دوره ی صفوی در آن ایجاد کرده اند از میان رفته است. البته نقاشی بجا مانده از یک مستشرق غربی که که پیش از این تخریب کشیده شده است ، صحنه ی اصلی را برای ما روشن می کند. در نقاشی گفته شده مهرداد در سمت راست و چهار نفر از ساتراپ ها در مقابل او ایستاده اند. در حال حاضر تنها نقش دو ساتراپ سمت چپ صحنه و بخشی از پیکره ی مهرداد در طرف راست دیده می شود. بر بالای سر دو نفر سمت چپ کتیبه ای به خط یونانی دیده می شود. این خط در اوایل حکومت اشکانی رایخ بوده است.

 

نقش گودرز

 نقش گودرز - بیستون

 در کنار نقش مهرداد نقشی از گودرز ، شاه دیگر اشکانی دیده می شود که میان سال های (46 تا 51 پیش از میلاد) حکومت کرده است ، در این نقش گودرز سوار بر اسب و فرشته ای در حال قرار دادن تاج بر سر او دیده می شود. سوار دیگری که نیزه ی بلند در دست دارد در پشت سر شاه قرار دارد. بر بالای این نقش هم نام گودرز به زبان یونانی دیده می شود.

 

برخی دیگر از آثار اشکانیان

شماره

نام اثر

موقعیت

1

بنای اشکانی

شهرستان قصرشیرین

2

نقش گودرز اشکانی

شهرستان سرپل ذهاب

 

 

 

دوران ساسانی و آثار مربوط به آن ها

ساسان ، از نجبای پارس در شهر استخر پارس بود. وی فردی مذهبی بود و شهرتی به هم رسانید و به مرور صاحب نفوذ و قدرت شد. پس از مرگ ساسان پسر وی پاپک ، با دختری از خاندان بارزنگی ازدواج کرد. پاپک بعدها موسس حقیقی سلسله ی ساسانی شناخته شد. پس از مرگ پاپک اردشیر پسر دوم پاپک از به رسمیت شناختن پادشاهی برادرش شاپور ، امتناع ورزید. شاپور در سال 222 میلادی در اثر حادثه ای نامعلوم از میان رفت. اردشیر بمرور قدرت و شهرت به هم رسانید. وی با شاهان پارس و ملوک طوایف اطراف جنگید و از ضعف دولت اشکانی بهره جست. اردوان پنجم اشکانی برای مقابله با اردشیر به جنگ وی رفت اما در سال 224 میلادی در هرمزدگان (رامهرمز کنونی) از اردشیر شکست خورد و کشته شد.

 

آثار دوران ساسانی

 

تاق وستان

تاق وستان نگین ایران زمین - کرمانشاهان

تاق وستان از آثار معروف دوره ی ساسانی است که در شمال شهر کرمانشاه قرار دارد و همه ساله گردشگران داخلی و خارجی زیادی از آن دیدن می کنند.

این مکان به واسطه ی داشتن چشمه ای که آب فراوان آن در طول سال در استخر مقابل آثار و جوی های اطراف جریان دارد و همچنین فضای سبز و طبیعی پیرامون آن از دوره ی ساسانی مورد توجه بوده و برخی از شاهان ساسانی معمولا تابستان ها را در اینجا سپری می کردند.

 

مجموعه ی تاریخی تاق وستان شامل سه بخش است:

صحنه ی تاج ستانی اردشیر دوم

صحنه ی تاج ستانی اردشیر دوم تاق وستان - کرمانشاهان 

 منبع نگاره: تارنمای روزنامه ی سلام کرمانشاه (روزنامه ی مردم کرمانشاه)

کرمانشاه

این سنگ نگاره با قدمتی نزدیک به 1600 سال نخستین اثری است که در دوره ی ساسانی در این مکان ایجاد شده است.

اردشیر دوم (379 تا 383) در وسط در سمت راست صحنه ی مظهر اهورامزدا و در سمت چپ پیکره ی ایزد مهر (میترا) دیده می شوند.

اردشیر دوم با دست راست حلقه ی سلطنت را از دست مظهر اهورامزدا می گیرد و دست دیگرش را بر روی قبضه ی شمشیری که به کمر بسته قرار داده است. در زیر پای این دو ، پیکره ی جولیانوس امپراتور روم را می بینیم که در حمله به تیسفون پایتخت ساسانیان ضمن تحمل شکست کشته شد.

میترا بر روی گل نیلوفر آبی ایستاده است. در اسطوره ها آمده که میترا از این گل متولد شده است. اطراف سر وی هاله ی نوری که سمبل خورشید است دیده می شود و در دستان وی برسم (Barsam) که احتمالا ترکه هایی از جنس چوب درخت انار یا سنجد بوده و در مراسم رسمی و مذهبی برای تبرک استفاده می شده دیده می شود.

هر سه نفر شلوارهای چین دار به پا دارند و پیراهن های بلندی پوشیده اند که تا روی زانوانسان می رسد. همچنین شاه از زیور آلات مانند گردنبند و گوشواره استفاده کرده است.

 

 

تاق کوچک

 نقش شاپور سوم ساسانی تاق وستان - کرمانشاهان

 منبع نگاره: تارنمای سازمان میراث فرهنگی استان کرمانشاه

 

این تاق میان سال های 383 تا 385 میلادی و به دستور شاپور سوم به منظور ارائه ی پیکره های وی و پدرش شاپور دوم حجاری شده است.

احتمال دارد که سبک کار در کازرون فارس که در آنجا مجسمه ی شاپور یکم در درون غاری در معرض دید قرار دارد الگوی این سفارش قرار گرفته است.

دو کتیبه به خط پهلوی ساسانی یکی در 13 سطر و دیگری در 9 سطر در طرفین مجسمه های تاق کوچک در تاق وستان نقر شده که پیکره ها را معرفی کرده اند.

در کتیبه ی سمت راست که مربوط به پیکره شاپور دوم است آمده:

این پیکر شاپور پرستنده ی اهورامزدا شاه ایران و غیر ایران پسر هرمز نوه ی نرسی شاه شاهان.

بر اساس متن کتیبه ی سمت چپ این پیکره که متعلق به شاپور سوم است نیز چنین معرفی شده است:

این پیکره ی شاپور پرستنده ی اهورامزدا شاه ایران و غیر ایران پسر شاپور نوه ی هرمز شاه شاهان.

هر دو نفر دست ها را بر قبضه شمشیرهایی که در جلو بسته اند قرار داده اند و صورت هایشان  اندکی به طرف هم چرخیده است زیور آلات آن ها شامل گوشواره ، گردنبند و اشیای کوچک و مشابهی است که در انتهای ریش آن ها بسته شده است. تنها تفاوتی که دیده می شود در تاج های آن هاست. تاج شاپور دوم کنگره دار است و بر بالای آن گویی به نام کریمبوس قرار دارد. شاهان ساسانی علاوه بر گیسوانی که در طرفین سرشان دیده می شود بخشی از موی خود را که در بالا قرار می گرفته در منسوجات ظریف مانند پارچه های ابریشمی بسته و به شکل این گوی نشان می داده اند. تاج شاپور سوم از دانه هایی که شاید سنگ های گرانبها بوده تشکیل شده و بر پیشانی آن هلال ماه و بر روی آن کریمبوس دیده می شود.

 

تاق بزرگ

 طاق بزرگ تاق وستان - کرمانشاهان

 منبع نگاره: تارنمای ویکی مدیا

کرمانشاه

این تاق به سفارش خسرو پرویز و در طول حکومت 38 ساله ی این پادشاه (590 تا 628 میلادی) حجاری شده و اوج هنر حجاری را در دوره ی ساسانی نشان می دهد. بر سر در تاق کنگره هایی است که منشا آن آشور بوده و بعدها در معماری هخامنشی دیده می شود.

دو فرشته (نیکه) که نماد پیروزی هستند به صورت قرینه بر سر در این تاق دیده می شوند. اصل این فرشته ها از هنر یونان بوده و پیش از میلاد مسیح به معماری روم و بعدها به هنر ساسانی راه می یابد.

نیکه فرشته تاق وستان - کرمانشاهان

 منبع نگاره: تارنمای شب نویس

کرمانشاه

دو درخت موسوم به درخت زندگی با برگ هایی شبیه برگ گنگر نیز به طور قرینه در طرفین ورودی تاق دیده می شوند. گفته می شود  اطبا در دوره ی ساسانی از میوه ی آن به عنوان دارو استفاده می کردند.

درخت زندگانی تاق وستان - کرمانشاهان

 منبع نگاره: تارنمای سازمان میراث فرهنگی استان کرمانشاه

کرمانشاه

درون این تاق به دو طبقه ی  مجزا تقسیم می شود در طبقه ی بالایی صحنه ی تاج ستانی خسرو پرویز در حالی که وی در وسط و در حال دریافت حلقه ی سلطنت است دیده می شود. در طرف راست صحنه به قولی مظهر اهورامزدا و بر اساس نظریات تازه تر عالی ترین مقام روحانی دین زردشت در عهد ساسانی (موبد موبدان) در حال اعطا این حلقه است در طرف دیگر آناهیتا یا ناهید که در ایران باستان به عنوان ایزد بانوی آب های روان و الهه ی زیبایی ها پرستش می شده است ، وی کوزه ای که از آن آب جاری است به دست چپ و در دست دیگرش نمونه ای از پوشش بانوان ایرانی در عهد ساسانی است.

در طبقه ی پایین سواری است که اکثرا وی را خسرو پرویز معرفی کرده اند و انگیزه ی این حجاری را علاقه ی خسرو پرویز به اسبش به نام شبدیز می دانند. ولی در نظریه های تازه تر از او به عنوان بهرام ، خدای جنگ در ایران باستان هم یاد شده است.

سوار زرهی پوشیده که از زانو تا کلاه خود وی را در بر می گیرد و تنها چشمان او پیداست. اسب هم زرهی در بر دارد که روی آن تعدادی منگوله قرار گرفته است. در دست راست سوار نیزه ی بلندی بوده که بخش هایی از آن شکسته است و سپر مدوری نیز در دست چپ وی دیده می شود. بد نیست بدانیم شوالیه های اروپایی که نمونه های آن ها را در فیلم ها می بینیم مربوط به قرون وسطا یعنی قرون دوازدهم تا چهاردهم میلادی هستند در صورتی که این اثر مربوط به قرن ششم میلادی است و می توان گفت سواره نظام ساسانی تسلیحات و تجهیزات مشابهی داشته و با چنین هیبتی در جنگ ها ظاهر می شده اند.

 

شکارگاه ها

نقش شکارگاه ها در تاق وستان - کرمانشاهان

 

 منبع نگاره: تارنمای سازمان میراث فرهنگی استان کرمانشاه

 

بر روی دیواره های جانبی تاق بزرگ  دو شکارگاه حجاری شده که بی شک از ظریف ترین حجاری های بجا مانده از عهد ساسانی است. بر دیواره ی سمت راست نحوه ی شکار آهو و بر دیواره ی سمت چپ مراحل مختلف شکار گراز حجاری شده است.

در هر دو صحنه ابتدا شکارها توسط فیل بانان به بخش میانی صحنه که محل شکار بوده رم (Ram) داده می شوند و پس از انجام شکار ، در سمت راست گوزن ها را بر پشت شتر و در سمت چپ گرازان را بر پشت فیل بسته به بیرون از شکارگاه می برند. در هر دو صحنه نوازندگان در حال نواختن آلات مختلف موسقی هستند.

  

نقش محمد علی میرزای دولتشاه

نقش فتحعلی شاه قاجار در تاق وستان - کرمانشاهان 

 

محمد علی میرزا معروف به دولتشاه فرزند بزرگ فتحعلی شاه قاجار که از طرف پدرش به حکومت مناطق باختری (غربی) کشور منصوب شده بود در سال 1237 هجری قمری در تاق بزرگ تاق وستان از خود اثری به یادگار گذاشت که می نوان گفت به این اثر ارزشمند دوره ی ساسانی آسیب رسانده است. این اثر با توجه به اینکه دور از دسترس قرار دارد و هیچگاه در معرض تابش آفتاب قرار نمی گیرد رنگ خود را که از مواد طبیعی شناخته شده در آن زمان بوده به خوبی حفظ کرده است. در وسط صحنه محمد علی میرزا با لباس قرمز رنگ بر روی صندلی نشسته و دو پسرش ، محمد حسین میرزا در مقابل وی و امامقلی میرزا معروف به عماد الدوله در پشت سر او دیده می شود. در سمت چپ صحنه  تصویر آغاغنی دیده می شود که بر اساس کتبه های اطراف نقوش املاک خود را وقف برگزاری مراسم تعزیه خوانی در کرمانشاه در روزهای سوگواری نموده است.

در وسط صحنه  اشعار زیر در وصف محمد علی میرزا سروده شده که در آن خسرو پرویز به عنوان دربان وی معرفی شده است.

این طور تجلی کلیم اله است     یا جلوه ی گه جمال دولتشاه است

شهزاده محمد علی آن کش خسرو     چون دربانی ستاده بر درگاهست

 

کتیبه ی عماد الدوله

کتیبه ی عماد الدوله در تاق وستان - کرمانشاهان

امامقلی میرزا معروف به عماد الدوله فرزند محمد علی میرزا در زمان ناصر شاه قاجار به حکومت کرمانشاهان منصوب شد و کارهای عمرانی بسیاری انجام داد که بنای بازار فعلی کرمانشاه از آن جمله است. وی در حاشیه ی رودخانه ی  قره سو عمارت مجللی در پنچ طبقه ساخت که تنها تعدادی عکس از آن به یادگار مانده است. از جمله کارهای دیگر وی احداث عمارت دیگری به نام مسعودیه بر روی چشمه ی تاق وستان و همچنین احداث استخر این مکان است که از هر دو مورد کنونی در کتیبه ای که بیرون تاق بزرگ حجار یشده نام می برد.

نگاره ای از تاق وستان در گذشته

 منبع نگاره: تارنمای وب فتو (سعید قاسمی)

کرمانشاه

 

موزه ی سنگ

موزه ی سنگ در تاق وستان - کرمانشاهان

 منبع نگاره: تارنمای سازمان میراث فرهنگی استان کرمانشاه

 

 در ضلع باختری مجموعه ی تاریخی تاق وستان موزه سنگ قرار دارد. در این مکان سنگ های تاریخی جمع آوری شده از نقاط مختلف استان در معرض دید علاقمندان قرار دارد. سه سر ستون متعلق به کاخ ساسانی بیستون که در یک طرف آن ها نقش خسرو پرویز و در طرف دیگر نقش آناهیتا قرار دارد بر روی پایه و در میان سایر سر ستون ها قرار گرفته اند. نفیس ترین سر ستون در این موزه که بر روی یکی از پایه ها قرار دارد باز هم دارای نقش ظریفی از خسرو پرویز است و در زمان جنگ تحمیلی در میان نقاط  بمباران شده یافت گردید و سپس به این محل منتقل گردید. یک تابوت سنگی متعلق به دوره ی اشکانی ، تعداد زیادی ستون و سر ستون عمدتا از دوره ی ساسانی و قاجار ، تعدادی سنگ نقش دار از اواخر دوره ی زندیه یا اوایل دوره ی قاجار و مجسمه ای به شدت آسیب دیده که متعلق به خسرو پرویز بوده است در میان این آثار سنگی دیده می شود.

 

 

تاق گرا

تاق گرا - شهرستان سرپل ذهاب

 منبع نگاره: تارنمای سازمان میراث فرهنگی استان کرمانشاه

 

تاق گرا طاقی است که برخی آن را به دوره ی ساسانی و عده ای هم آن را به عهد اشکانی نسبت می دهند. گرا به عنوان حجامت گر معنی شده است که اختصاص تاق به حجامت گر نامانوس می آید مگر تصور کنیم در برهه ای بر سر راه مسافران این مسیر در این تاق کار حجامت صورت می گرفته است.

به نگارنده ی نام تاق می تواند تاق گبرا (تاق زردشتیان) و یا تاق گورا به معنی تاق بزرگ بوده و شاید هم نام این اثر گیرا به معنی تاق چشمگیر بوده است که به تدریج به تاق گرا تغییر یافته است. به هر حال این بنا با ابعادی برابر با 70/7 در 86/4 متر و ارتفاعی که از بالاترین نقطه تا سطح زمین 70/11 متر است به ایوانی سنگی شبیه است. برخی این اثر را بنایی یادمانی به مناسبت احداث جاده می دانند و به کتیبه ی نانوشته ای استناد می کنند که محلی برای آن در نزدیکی تاق بر روی قطعه سنگی آماده شده است. برخی نیز آن را مرز ایالتی و عده ای هم آن را محلی برای استراحت شاه در هنگام سفر معرفی کرده اند. هرچه که بوده امروز می توان مدعی شد که این نقطه مرز هوای سرد و گرم است چون به سمت سرپل ذهاب هوا گرم و به طرف کرمانشاه هوا خنک می شود.

 

 

تخت شیرین

تخت شیرین - شهرستان هرسین

منبع نگاره: تارنمای سازمان میراث فرهنگی استان کرمانشاه

کرمانشاه

در جاده ی هرسین پس از گذشتن از پل چهر به سمت چپ پیچیده در این مسیر در حدود 12 کیلومتر از پل چهر دور می شویم که به تخت شیرین می رسیم. تخت شیرین محلی در سمت راست جاده است که تعدادی از سنگ های تراش خورده متعلق به دوره ی ساسانی در آنجا به صورت پراکنده در گوشه و کنار افتاده اند و چنانچه از آنجا سمت چپ مسیر طی شده را نگاه کنیم کوه بیستون  و صفحه ی فرهاد تراش به خوبی دیده می شوند.

 

 

برخی دیگر از آثار دوران ساسانی

شماره

نام اثر

موقعیت

1

چهار قاپی یا چهار قاپو یا چهاردر (چوار کپی)

شهرستان قصرشیرین

2

کاخ ساسانی قصرشیرین یا کاخ شیرین

شهرستان قصرشیرین

3

شبکه آبرسانی ساسانی

شهرستان قصرشیرین

4

عمارت خسرو

شهرستان قصرشیرین

5

بان قلعه

شهرستان قصرشیرین

6

زیج منیژه

شهرستان سرپل ذهاب

7

قلعه ی یزد گرد

شهرستان سرپل ذهاب

8

کوشک یا کاخ چمن ساسانی

شهرستان اسلام آباد غرب

9

کانال آب

شهرستان اسلام آباد غرب

10

قلعه ی سرماج

بیستون

11

بنای ساسانی

شهرستان هرسین

12

دیوار حجاری شده

شهرستان هرسین

13

پل خسرو

بیستون

14

کاخ ساسانی

بیستون

15

فرهاد تراش یا فرهاد تاش یا فراتاش

بیستون

16

دیوار ساسانی

بیستون

17

نهر ساسانی

شهرستان سرپل ذهاب

18

دروازه ی کوه ها

شهرستان سرپل ذهاب

19

قلعه ی سرخه دیزه

در راه کرند به سرپل ذهاب

20

قصر پاتاق

شهرستان سرپل ذهاب

21

باغ شیرین

شهرستان قصرشیرین

22

حوش کوری یا حوش کری یا حوش گوری یا حوش گبری

شهرستان قصرشیرین

23

نهر شاهگدار

شهرستان قصرشیرین

24

قلعه ی هرسین

شهرستان هرسین

25

قلعه ی بان زرده

شهرستان سرپل ذهاب

26

نقاره خانه

شهرستان سرپل ذهاب

27

بان مزاران

شهرستان سرپل ذهاب

28

قلعه ی گه (Ga)

شهرستان سرپل ذهاب

29

زندان دوناب

شهرستان قصرشیرین

30

قلعه ی سراب کنار (Konar)

شهرستان اسلام آباد غرب

31

برج ریجاب

شهرستان سرپل ذهاب

32

دیوار دفاعی ریجاب

شهرستان سرپل ذهاب

33

قلعه شاهین

شهرستان سرپل ذهاب

34

زیجگه سراب

شهرستان سرپل ذهاب

35

برج هزار گریه

شهرستان سرپل ذهاب

36

نهر ولاش

شهرستان سرپل ذهاب

 

شایان گفتن است که آثار گفته شده از دوران ساسانی از این بیشتر است که به دلیل خستگی خواننده ، مطالب آورده نشده .

همچنین لازم به گفتن است آثار باستانی مربوط به دوران های مختلف تاریخ کشف شده اند اما معلوم نیست که متعلق به کدام سلسله می باشد و یا اینکه بعضی دیگر از آثار مربوط به دوران های مختلف هنوز کشف نشده اند شاید به اندازه ی همین آثار از دوران مختلف تاریخ و پیش از تاریخ و یا بیشتر از این . به هر صورت می توان به جرات گفت که استان کرمانشاه کهن ترین منطقه در ایران است همان گونه که در دوران پیش از تاریخ و در دوران باستان آثاری به جا مانده است که می توان در دوران پیش از تاریخ آن به پناهگاه های انسان های غار نشین (نئاندرتال) در حدود 40000 تا 50000 سال پیش اشاره کرد همچنین در دوران باستان که جایگاه تمدن های مختلف بوده که این دوران جزء دوران مربوط به انسان هوشمند می باشد با توجه به آثار سلسله های مختلف.

 

 

 

بازار کرمانشاه

 بازار کرمانشاه از مراکز اصلی تجاری سنتی شهر کرمانشاه است. این بازار طولانی ترین بازار سرپوشیده خاور میانه می‌باشد که دارای طاق و تویزه‌های منحصر به فرد است که مورد توجه گردشگران داخلی و خارجی قرار می گیرد. این بازار به واسطه ی گذشتن خیابان اصلی شهر از میان آن عملا به دو بخش تقسیم شده است. قدمت این بازار به دوره ی قاجار می رسد و چندی پیش توسط سازمان میراث فرهنگی و گردشگری طاق های آسیب دیده ی آن مرمت شده اند.

بازار کهن شهر کرمانشاهان

 از ویژگی های این مکان وجود کارگاه های تولید نان برنجی و فروش گیوه و همچنین دیدن پارچه های علا با رنگ های بسیار شاد است. از راسته‌های این بازار به زرگرها، تاریکه بازار (ادویه فروشیها)، مسگرها، بزازخانه و توپخانه می‌توان اشاره کرد. این بازار دارای چهارسوق ها و ورودی‌های زیبا است که نشانگر دید زیبای معماران عصرهای گذشته و فرهنگ غنی این منطقه می‌باشد. در زمان رونق اقتصادی منطقه و مسیر عبور جاده ی ابریشم، این بازار محل اصلی داد و ستد بازرگانان اروپایی و آسیایی بوده و با توجه به موقعیت استراتژیک دارای نشانه‌های خاص فرهنگی زیاد می‌باشد. بازار بزرگ شهر بخشی از ميراث كهن است كه گذشته از معماری دلپذير و درخور توجه اش بازگو كننده تاريخ و خاطرات و انديشه های شهر می باشد.

کرمانشاه

سوغات کرمانشاه

سوغاتی های معروف کرمانشاه به طور عمده در سه بخش خلاصه می شود:

الف)انواع شیرینی جات محلی شامل نان برنجی – نان شکری – نان خرمایی و کاک که در سه محل ؛ بازار کرمانشاه چهار راه اجاق و چهار راه جوانشیر فروخته می شوند.

ب)انواع دست باف ها شامل گلیم – جاجیم – موج و گیوه که در بازار و فروشگاه های صنایع دستی به فروش می رسند.

ج)روغن کرمانشاهی

کرمانشاه

غذا

غذاهای کرمانشاهی

منبع نگاره ها: تارنمای حضور در هستی و تارنمای ویکیپدیا

خورشت خلال بادام: که ترکیبی از گوشت گوساله یا گوسفند خرد شده همراه با خلال بادام و زرشک سیاه و افزودن لیموی عمانی (Amani) و پیاز و نمک تهیه می شود معروف ترین غذای محلی کرمانشاه است. معمولا به برنج این خورشت زعفران و قدری روغن کرمانشاهی اضافه می شود. این غذا در بیشتر رستوران های شهر پخت می شود.

دنده کباب: این خوراک لذیذ هم که هر خوراک آن از حدود 750 گرم گوشت گوسفند تهیه می شود ویژه ی کرمانشاه است و در بیشتر رستوران های محدوده ی طاق بستان بر روی آتش کباب می شود و آن را به طور ماهرانه ای پشت و رو می کنند.

 

صنایع دستی

کرمانشاهان از دیرباز به موازات توسعه ی کشاورزی و دامداری ، در زمینه ی صنایع نیز پیشرفت داشته است و آثار بسیاری از روزگاران کهن به جا مانده که نمودی است از استعدادها ، ذوقهای سازنده و دستهای ماهر.

پژوهشهای به عمل آمده می رساند که روزگاری بخش کرند غرب زرادخانه ی مهمی بوده که سلاحهای گوناگون را می ساخته است. در تاریخ یورشهای تیموری و جنگهای ایران و عثمانی از سلاحهای ساخت کرند یاد شده است.

صنایع دستی کرمانشاه شامل:

1)گیوه کشی

2)موج بافی: موج و در اصطلاح محلی رختخواب پیچ و مفرش از پشم خالص بافته می شود و تولید آن بیشتر جنبه ی رفع نیازهای محلی و سفارش دهندگان آشنا را دارد.

3)پرده بافی: پرده بافی نیز یکی از صنایع دستباف می باشد که از دیر باز در استان کرمانشاهان رواج داشته است و هنوز چند نساجی در کرمانشاه به بافت پرده های نخی به اندازه های متفاوت مشغول می باشند.

4)قلمزنی: قلمزنی از هنرهای بسیار با ارزش و جالب کرمانشاه است.

5)ابزار فلزی

6)گلیم بافی: گلیم بافی از صنایع دستی سنتی خانوادگی است که در بیشتر نقاط استان کرمانشاهان رواج دارد. بیشتر کارگاههای گلیم بافی در خانه های روستاییان است.

7)نمد مالی: نمد مالی از دیر باز در کرمانشاهان سابقه دارد و در گذشته انواع پوششهای پشمی و زیر اندازها ، حتی زیر زین اسبها از نمد تهیه می شد.

نقشهای متداول در روی نمدهای نقاط مختلف کرمانشاهان عبارتند از:

1) اسلام آباد غرب: زیگزال ، شمشیر و تپانچه ، زرینه ، سیمینه (رنگین کمان) ، گل ترنج که خودشان طرق می گویند ، تبر زین ، درخت و گنجشک.

2) هرسین: کله قوچی ، پنبه مرغی ، ران خروسی ، لولو (نوعی پیچک که که همان نیلوفر است) ، چپ و راست.

3) کرند (Kerend): تبر زین ، حلقه ، جقه شاهی ، کرمانی ، چپ و راست ، بز کوهی ، برگ گل کوچک ، تبر زین کوچک ، مرغ ، گل.

4) سرخ دیزه: گنبدی ، پنجه مرغی (چن مامر) ، قلاب ، گلابی ، پله ، جقه شاهی.

 

8)سیاه چادر: عشایر کرمانشاهان با استفاده از موی بز و پشم ، سیاه چادر می بافند. وزن هر سیاه چادر ممکن است تا 300 کیلو گرم برسد ، اطراف سیاه چادر را با چیق می پوشانند.

9)چیق: چیق و به اصطلاح محلی و گویش کردی چیغ ، از تولیدات سنتی مردم ایلیها و عشایر استان کرمانشاهان است که در بر پا داشتن سیاه چادرها از آن استفاده می شود.

10)جاجیم بافی: جاجیم بافی از صنایع سنتی کرمانشاهان است که میان خانوارهای روستایی و عشایر رواج دارد. بافت جاجیم شبیه گلیم است ، با این تفاوت که جاجیم در چهار تخته بافته می شود و پس از بافتن به هم متصل و دوخته می شود.

مواد اولیه ی جاجیم پشم است و به صورت راه راه با نقشه های خاص و ذوق و سلیقه ای هنرمندانه بافته می شود.

جاجیم را به عنوان چشم روشنی و جهیزیه ی نو عروسان هدیه می دهند و همچنین یادگاری ارزنده است که سالها در خانوارها باقی می ماند.

11)منجوق دوزی

12)قالی بافی: قالی بافی به صورت یک فعالیت جنبی ، با نقشه های محلی و سنتی ، از دیرباز در بسیاری از روستاها و در میان عشایر استان کرمانشاهان وجود داشته است. نقشه های محلی عبارتند از: کیوناتی ، حسین آبادی ، اکبر آبادی و غیره که به نام روستاهای کیونان ، حسین آباد و اکبر آباد نامیده شده اند. اغلب این روستاها در حوزه ی شهرستانهای سنقر ، کنگاور و نیز دهستانهای خاوری و شمالی شهرستان کرمانشاه قرار دارند.

 

صنایع دستی متفرقه

علاوه بر تولیدات دستی سنتی که شرح آن گذشت ، بنا به ضرورت خاص محیط زیست ، تولیدات دستی دیگری نیز در این منطقه وجود دارد که عبارتند از:

سفره ، رومیزی ، کیسه ی حمام ، جوراب پشمی ، جوال پشمی ، رانکه و چوخه ، خورجین ، طناب یا رسن( Rosen ) ، دستکش کرکی ، کلاه ملیله دوزی ، حصیر ، گلدوزی ، شال پشمی و غیره.

 

مسجد عماد الدوله

مسجد عماد الدوله - کرمانشاهان

این مسجد در دوره ی قاجار توسط امامقلی میرزا عمادالدوله نوه ی فتحعلی شاه قاجار والی کرمانشاه ساخته شد. این مسجد از با شکوه ترین مساجد کرمانشاه می باشد. در حیاط این مسجد حجره هایی جهت طلاب علوم دینی ساخته شده علاوه بر آن طاق های سنتی زیبا ومحرابی که به صورت معرق با کاشی تزیین شده ، همچنین درب ورودی مسجد عمادالدوله به نام قاپی شاه نجف معروف است که پس از احداث این مسجد عمادالدوله یکی از درهای حرم حضرت علی (ع) که در دوران صفوی ساخته شده بود را به کرمانشاه آورد و در مسجد نصب کرد و به جای آن دری از نقره وقف آستان علوی کرد.

کرمانشاه